Zasadnicza część książki Anny Małgorzewicz poświęcona jest kognitywnym aspektom użycia języka w komunikacji zorientowanej na przekład. Przywołane w niniejszym opracowaniu teorie psychologiczne i kognitywistyczne umożliwiają opis struktury wiedzy tłumacza oraz operacji kognitywnych aktywizowanych w procesie przekładu. Ustalone fakty pozwalają m.in. wyodrębnić kompetencje oraz umiejętności tłumacza na poziomie kognicji zautomatyzowanej, kognicji uświadomionej oraz metakognicji, które są również przedmiotem badań autorki przedstawionych w empirycznej części pracy.
Zastosowane metody badawcze typu on-line oraz off-line dają wgląd w stan faktyczny poziomu oraz właściwości kompetencji translacyjnej i translatorycznej reprezentowanych przez studentów filologii i profesjonalnych tłumaczy.