Naturalistyczna powieść o Ewie Pobratyńskiej, dziewczynie z dobrego domu, której wybory prowadzą do coraz głębszego upadku. Żeromski prowadzi jej losy od porzucenia przez ukochanego, przez depresję i kolejne dramatyczne wydarzenia, aż po finał wpisany w ten proces rozpadu.

Portret Ewy Pobratyńskiej

W centrum książki stoi bohaterka zniewolona przez grzech i własne decyzje. Autor pokazuje jej psychikę nie w skrócie, lecz poprzez kolejne etapy życiowego uwikłania.

Studium rozpadu osobowości

Dziś utwór bywa odczytywany jako studium rozpadu osobowości. Ten wymiar wynika z uważnie poprowadzonego portretu psychologicznego i z tego, jak ściśle stan Ewy łączy się z biegiem wydarzeń.

Głośna powieść z 1908 roku

Po wydaniu w 1908 roku książka wywołała falę krytyki wobec Żeromskiego, a sam autor został przez część odbiorców nazwany dewiantem. Z czasem jej odbiór wyraźnie się zmienił.